Giriş yapKayıt ol
Tenha Blog
Aylık Ders

4.Ders

18 Kasım 202619 dk okuma

Herkese hayırlı geceler diliyorum. Hoş geldiniz. Epey ara verdik. Önce Ramazan ayının girmesi daha sonra da derse günler kala yaşadığımız üzücü olay sebebiyle toplantılarımızı ertelememiz gerekti. Henüz bu olayı hazmedememişken hemen akabinde okul saldırısının yaşanması, ruh hali olarak biraz çöküntü yaşamama neden oldu.  O yüzden peşi sıra telafi dersi yapamadım.

Aslında epeydir bütün sözler anlamını yitirmiş gibi geliyor. Yıllardır konu hazırlayan biri olarak hissettiğim sadece şu oluyor; elimde alfabenin tüm harfleri, çeşit çeşit kelime, çeşit çeşit kavram, düşünce ve düşünme yöntemleri olmasına rağmen, onları bir araya getirip anlamlı sözler oluşturmaktan aciz kalıyorum. Ne yapılanları açıklayabilen sözler bulabiliyorum ne de yapılmasına engel olacak, durduracak ifadeler kurabiliyorum.

Bu acziyet hali, Kuran’da “Hadi buyurun bir benzerini getirin!” şeklinde gelen, Allah’ın meydan okuduğu pasajlara götürüyor beni, tam olarak yaşadığımın adını koyuyor. Malzeme aynı, her şey var ama ruhu yok, yüreklere dokunmuyor, harekete geçirmiyor. Elimdeki harflere, sözcüklere can verecek Rabbimizin nefesine o kadar muhtacım ki.

Velhasıl, bu duygularla yapacağım konuşmaların faydasının olmayacağını düşündüğümden, ruh hali olarak normale dönmeyi bekledim. Çok da döndüğümü söyleyemem. Aynı duygulardayım, aynı acziyet halindeyim ancak verdiğim bir söz var ve bu söze sadık kalmak adına, Rabbimden de güç kuvvet dileyerek “Bismillah” deyip yapmaya çalışacağım.

Şuana kadar üç ders yapmış olduk. Hatırlarsanız bu toplantılara başlama nedenim de benzer meselelerden kaynaklıydı. Yani içeriğini birazda yaşananlar belirlemiş oldu. “Çok ağır olaylara şahit oluyoruz artık yanımızda yöremizde cereyan ediyor. Büyük olayların sıklığı tepkilerimizin kaybına, bu ise büyük günahların sıradanlaşmasına neden oluyor ” demiştik.

Üst üste yaşananlara baktığımızda, reflekslerin kaybını da anlar hale geliyor insan. Kolay şeyler yaşamıyoruz. Kötü bir olay oluyor, ilk vakada bir yıkım yaşıyoruz, fazlasıyla sarsılıyoruz sonra benzer bir olay tekrar oluyor, bu defa üzülüyoruz ama aynı oranda etkilenmiyoruz. Sonra yine oluyor ve bu defa “Yine biri…” cümleleriyle olayları dillendirmekle yetiniyoruz. Birini hazmetmeden öbürü çıkınca bir öncekini unutmak zor olmuyor. Ayrıca her ağır olayı unutturanın daha ağır bir olay olması da bir öncekini basitleştiriyor. Bir kötü temsil diğerine şükreder hale getiriyor. Lütfen affedin beni, çok absürt bir ifade olacak ama doya doya sarsılamıyoruz, doya doya üzülemiyoruz, daha birini bitiremeden diğerine geçiyoruz. Bu da ister istemez bir yorgunluğa, bir boş vermişliğe neden oluyor. O yüzden de refleksleri yitiriyoruz.

Ama boş veremeyiz, vermemeliyiz. Tüm ortak dinlerin en büyük günah kabul ettiği eylemlerin bu kadar aşikâr bu kadar sık bu kadar herkeste yaşanması ve bu büyük eylemleri artık küçücük çocukların yapabiliyor olması, hayata hiçbir şey olmamış gibi devam etme hakkını elimizden alıyor. Bunların sıradanlaşmasına müsaade edersek Allah hesap sorar. “Bu olaylar olurken siz neredeydiniz? Neyle meşguldünüz de fark edemediniz? ” dese, ne cevap vereceğiz?

Boyumuzu aşan meseleler olduğunun fazlasıyla bilincinde olsam da bu hale teslimiyeti kabul etmiyorum. En azından kendi yakınlarımızda, elimizin ulaştığı yerlerde sorumlulukları yüklenebiliriz. Yahut nerede sorumsuzca davrandık, oturup kendimizi sorguya çekebiliriz. Bu dersler bundan sonrasında en azından anlamak, düzeltmek için attığımız küçük bir adım ve Rabbimizin huzurunda sunacağımız bir mazeret hükmünde olsun.

Konuya kaldığımız yerden devam edecek olursak, şuana kadar yaptığım değerlendirmelerle yaşanan değişimin nedenlerini kendimce çizmiş oldum. Tek bir nedenle açıklayamasak da üst neden olarak sanal dünyanın varlığını görüyorum. Yakın döneme kadar iki dünyalı varlıklar olan bizler için sanal dünya diğer ikisini geride bırakarak üçüncü bir alternatif olmayı başardı. Ora artık özgün bir yer… Kendine has özellikleri var. En büyük özelliği, imkânsızları aşan bir güce sahip oluşu… Neredeyse her türlü imkânsızlık orada imkânlı hale geldi. Bu güç sayesinde de ciddi bir hâkimiyet kurdu. Yani artık yok sayamayız, oradan ayrılamayız. Özerkliğini ilan eden ülkeler gibi bizde bu dünyayı tanımak durumundayız. Onu düşman görmeye, suçlu ilan etmeye gerek yok. Zaten bütünde yanlış olmadığını da biliyoruz. Faydası zararından çok, zararı faydasından çok gibi bir denklemle de açıklanabilecek bir mesele değil. Bunu da aşacak kudrette. Yine bizi ilgilendiren kısma yani tehlikeli eylemlere kalkışmada sunduğu geniş ve sınırsız alana yönelerek, orayı ıslah etme kaygısıyla konuşmaya devam edeceğiz.

Kendi bulunduğum kuşağın problemleriyle karşılaştırdığımda bugün şahit olduklarımızın tamamı yeni sorunlar. O yüzden de anlamak kadar çözüm sunmak da bir o kadar zor. Ne oldu bize? Biz ne yaşıyoruz? Nasıl doğrulacağız? İşte bugün çözüme giriş mahiyetinde bir ders olacak. Yine bir ayet (Maide-94) üzerinden, indiği dönemin muhataplarına söylemeye çalıştıklarını kendimiz için bir öğüde dönüştürebilir miyiz? denemeye çalışacağım.

Bismillah.

 

يَا اَيُّهَا الَّذٖينَ اٰمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَیْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنَالُهُ اَيْدٖيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ اَلٖيمٌ

“Ey iman edenler! Allah elinizin ve mızraklarınızın kolayca erişeceği av niteliğindeki bir şeyle sizi mutlaka deneyecektir. ‘Bakalım, kim, gaip olduğu halde kendisinden korkuyor, ayırt etmiş olsun. Bundan sonra, her kim haddi aşarsa, onun hakkı can yakıcı bir azaptır!" (5/94)

Ayet “Ey iman edenler” hitabı ile başlıyor. Ayetin muhatapları Hz. peygamberin daveti karşısında tercihini imandan yana koyanlar olarak karşımıza çıkıyor. Tercihini imandan yana koymak demek davetle geleni (emir-yasak) kabul etmek, iman için ne gerekiyorsa yapmak demektir. Yani bir sözleşmedir. Bu kabulden sonra iman ettik, oldubitti gibi bir durum söz konusu değildir. “Ey iman edenler” ifadesini her gördüğümüzde onun tek seferlik bir olay olmadığını, sürekliliği ve sorumluluğu olan bir rolü bulunduğunu unutmamak gerekir.

Yaşadıkça, hayatımıza farklı roller, farklı vasıflar, farklı insanlar girecek. Onlarla birlikte yeni imtihanlara muhatap olacağız. İşte iman her seferinde karşımızda hâlâ bir tercih olarak duracak. Ve biz tercihimizi ondan yana koyduğumuzda yine iman edenlerden olacağız. Gerek bilinçli bir şekilde iman edenler olsun gerekse bilinçli bir şekilde iman edenlerin aileleri, çocukları, yakınları olsun, herkes imanından ölene kadar sorumludur. O zimmetimize geçirebileceğimiz bir şey değildir. Bizim dışımızda bir yerde duran gayretimizle, duruşumuzla, tercihlerimizle hayatımıza tekrar tekrar dâhil olacak olandır.

“Bir zamanlar bir imanım vardı, acaba hâlâ yaşıyor mu?” diye ara ara varlığını koruyup korumadığını yoklamak gerekiyor. Ama telaşımız çok, aklımıza gelmiyor. O yüzden bu yoklama vazifesini de sanki Allah yükleniyor. Başımıza gelen iyi kötü imtihanlarla hem imanın varlığını hatırlatıyor hem de gerçekliğini test ediyor. İşte bu ayet de sanki imanın varlığını, sağlamlığını yoklama hükmün de geliyor.

Ayetin geçtiği Maide Suresi boyunca helal haram dengesinin düzeltilerek yeniden kurulduğunu görüyoruz. Bir yandan haram olmayan ama toplumda haram kabul edilenlere işaret edilip düzenlemeye gidilirken diğer yandan da birçok yasak peş peşe sıralanıyor. Yasaklar arasında haram kılınan hayvanlar, içki, şans oyunları, fal okları gibi toplumda var olan birçok mesele yer alır. Zikredilen yasakların çoğunun kişiye dolaylı dolaysız zarar veren ve tehlikeye sürükleyen şeyler olduğunu görüyoruz.

Hatırlarsanız ikinci dersimizde günah tanımı yaparken gayesini öne çıkarmış tüm yasakların tek gayesinin “Koruma” olduğunu söylemiştik. Surede de tüm yasaklar taşıdıkları tehlikelere işaret edilerek getirilir. Ancak 94. ayette bahsedilen yasakta bir zarar yahut tehlike göremesek de şahsen bu yasağın arkasında da aynı gayenin olduğunu düşünüyorum. Şimdilik aklımızın bir kenarında tutarak devam edelim.

Bahsettiğimiz yasak ihramlıyken avlanma yasağıdır. Bildiğiniz üzere ihram, hac ve umre ibadetinin yükümlülüklerinden biridir. Bu sembolik kıyafet giyildikten sonra bir takım yasaklar devreye girer. Avlanma bunlardan sadece biridir. Helal olanın, normal olanın belli bir zaman diliminde, belli bir saat aralığında ve belli mekânlarda yasaklanışı sonra tekrar serbest bırakılışı söz konusudur. Bu tarz yasaklar genel olarak ibadetlerde karşımıza çıkar. Namazda konuşmanın yasak olması, ramazan orucunda yeme içme ve özel hayat yasaklarının devreye girmesi gibi hac ve umre ibadetinin de kendine has yasakları vardır.

Bu türden yasaklarda, ibadete dâhil olmayanların, olanların muhatap olduğu yasaklardan özgür olması gibi bir durum da söz konusudur. Beni yani iman edeni bağlar. Benim ihrama girdikten sonra yapamayacaklarımı hemen yanımda olan ama ihrama girmeyen yapabilmektedir. İman imtihanı da kısmen burada başlamaktadır.

Şimdi ayetin nüzul dönemine gidelim. Rivayetleri dikkate aldığımızda bahsedilen umre Hudeybiye Anlaşması’nın hemen öncesinde gerçekleşen, Mekke müşriklerinden izin çıkmadığı için eda edilmeden geri dönülen umre olarak kayıtlara geçer.

Hz. Peygamber ve beraberinde bir grup müslüman umre niyeti ile yola çıkar. İhrama girilmiştir. Gidiş yolunda bir yerde konakladıkları esnada bu yerin civarında bulunan av hayvanları ile sınanırlar. Ayette kullanılan “Ellerinizin ve mızraklarınızın kolayca ulaşabileceği ifadeleri” ayaklarına gelen ve kolay erişebilecekleri bir hali resmeder. Bugün bizler için avlanmanın çok kıymeti olmayabilir ve anlamayabiliriz. Ama o coğrafyada bir yeri olduğunu bilmeliyiz. İster tüccar kafası ile düşünülsün ister hobi amaçlı isterse açlığı giderecek bir rızık olsun, hiç fark etmez, avlananlar için cazip bir durum olduğu kesin. Belki de normal zamanda karşılarına çıkmayan imkânlar hiç olmadık zamanda yani ihramlıyken önlerine düşmüştür. Yasak gereği isteseler de uzanamıyor, avlayamıyorlar. Dahası ihramlı olmayan herkes bu fırsattan nasiplenirken, onlar kulluğu gereği dokunamıyor, sadece seyrediyorlar.

Aslında kendi hayatımızda da muhatap olduğumuz şeyler… Her insanı kendi arzusuna göre ele aldığımızda; ister kolay yoldan kazanabileceğin bir mal, bir makam, isterse bir kadın olsun adı her ne ise amiyane tabirle, millet malı götürürken sen inancın ve onun belirlediği sınırlar yüzünden uzanamıyor, nasiplenemiyorsun. Belki de tam da böyle durumlarda insan için yasaklar anlamını yitiriyor ve sorgulama devreye giriyor.

Bazı kurallar insanın menfaati ile çeliştiğinde sorgulanır ve çiğnenir, yine bazı tercihler menfaatine hizmet ettiği yerden yapılır. Eğer öyleyse imanın gereğini yaptığını sanan insana, sınama yoluyla gerçek niyeti de gösterilir. Allah’a iman etmişsem, inancım gereği dininin sunduğu güzelliklerden nasıl nasipleniyorsam bedelini de ödemek durumundayım. Sunduklarından nasiplenirken bir probleme dönüşmeyen din aksi durumda mesele haline gelmemelidir. Ancak insan burada da ne yardan ne serden misali çözüm üreterek iki yerde de olabilecek yollar yaratır. Ayette bu yola da müsaade edilmediğini görüyoruz.

“Görmediği halde kim rabbinden korkuyor, ayırt etmek içindi…” ifadeleri, avlanma yasağını ihlal eden yahut aklından geçirenlerin varlığına işaret ediyor. “Kimse görmeden, kimseye çaktırmadan gizlice avlansam” diye akıllarından mı geçirdiler veyahut bu duygularla mı eyleme geçtiler bilinmez ancak satır aralarında bu gizli niyete ve taşıdıkları duygulara da yer veriliyor. Böylece her istediğine ulaştığı bir alan yaratabileceği düşüncesinin önüne geçilerek, görünmeyen yerlerinde bir göreni olduğu hatırlatılıyor.   

Ayette geçen “Görmediği halde” ifadesini, ister “Allah’ı görmediği halde” isterse “İnsanlara görünmediği halde” şeklinde anlayalım her iki durumda da bu bir iman sınavıdır. “İmanı ne kadar gerçek yahut gerçek de neye iman ediyor” öğretilen budur. Demek ki Allah’a imanın göstermelik bir iman mı gerçek bir iman mı olduğunu belirleyen yer “Gizli de olanlardır.” Kimsenin görmediği, kimseye görünmediğimiz yerler bize gerçekte kim olduğumuzu gösteriyor. İnananlar için kimsenin olmadığı bir yer bulunmadığından, hangi menfaat söz konusu olursa olsun imanına aykırı davranmaz. Her daim kendini gören yaratanına hürmeten bunu yapmaz, yapamaz.

Ayette bahsedildiği üzere bu bir sınamaydı. İster planlı isterse plansız olsun, av hayvanları Allah katında bir sınav olarak tanımlandı. Ve bir ihlal söz konusu oldu. İhlalin kendindense uyarı gizlide oluşu üzerinden geliyor. Çünkü bu ihlal sadece zaaftan değil imandan kaynaklı görünüyor.

Allah’ın ayrıştırma şekli, insana gösteriş biçimi, bir yem atma, tuzağa düşürme gibi görülse de bana hissettirdiği başka şeyler oldu. Allah’ın eli her daim kulunun üzerinde oluyor. Bu olumsuz tablo da bile insana kişilik kazandırmaya çalıştığını söyleyebiliriz. Allah, bazı durumlara sessiz kalmıyor. Münferit bir olay olsa yine de gündem eder miydi bilmiyorum. Ama bu tarz meyillerin arttığını ve Allah’ın önüne geçmek için söze girdiğini düşünüyorum. Çünkü sergilenen eylem imanla taban tabana zıt bir eylemdi. Belki de inananlar yaptığının karşılığının ne olduğunun farkında bile değildi. Allah bunun bir iman sorunu olduğunu gösteriyordu.

Ayetle verilmek istenen mesaj ilk bakışta “Kimsenin görmediği yerler de sizi gören biri var” gibi anlaşılsa da Allah kendi görmek yahut gördüğünü söylemek için değil de sanki bize kendimizi göstermek için sesleniyor. Yani gözümüzü yukarı çevirse de aslında işaret ettiği biziz… Kendinin bildiğine nefsimizi de şahit kılarak bunu yapması, yaşananlara ciddiyet kazandırıyor. Tüm imtihanlarda Allah’ın merhametini de görüyoruz. Bu olay özelinde söyleyecek olursak kullarını kendi hallerine bırakıp tercihlerinin bedelini ödetebilirdi. Ancak bunu tercih etmektense yaşananları kulları için bir iman hamlesi kılıyor. Sınavın kendisi ayet oluyor ve daha sonra gelecek bütün sınamalar için bir kalkana dönüşüyor.

Konunun girişinde, “İbadetlerle gelen yasakların arkasında bir zarar ve tehlikeden koruma yok gibi görünse de aslında aynı gayeye hizmet ettiğini düşünüyorum” demiştim. Diğerlerinden farklı olarak dışarıda bir tehlikedense, bu tür yasaklarla insan bizzat kendinden korunuyor. Bütün yanlışlara bulaşan, bulaşma potansiyeli taşıyan kişinin kendi olduğuna göre çizilen sınırlarla terbiye edilen insana güçlü bir irade kazandırılıyor. Ve bu irade sayesinde kendine vereceği zararlardan korunuyor. Bu korumanında yine en büyük günah olarak sunduğumuz kandırma eylemi üzerinden yapıldığını görüyoruz. Kimsenin görmediği yerlerde başka biri gibi davranmasına müsaade edilmiyor. Bunu Rabbime de yapmam kendime de diyebilmek imanın da korunmanın da zirvesi haline geliyor.

Ayette “Av türünden bir şeyle” sınayacak ifadesi tefsirlerde genel olarak küçük ve değersiz şeyleri ifade eden kelimelerden seçilmiş. Bu tercihle bir başka değerli öğüt daha önümüze düşüyor. Maddi değeri ne kadar yüksek olursa olsun imanın karşısına ne koyarsan koy Allah katında hiçbir kıymeti olmuyor, küçük, değersiz bir şeye dönüşüyor. Geçici bir haz için Allah’a verilen sözü çiğnemeye, kendini halden hale düşürmeye değmiyor. Sonuç olarak insan hem Rabbinin nazarında hem toplum içinde hem de kendi gözünde imana yaraşan dürüst bir duruşa davet ediliyor.

Ayeti üç haftadır konuştuklarımız üzerinden ele aldığımızda bizim düştüğümüz yerde görünmediğimiz bir yerdi. İkinci derste de değindiğimiz gibi bu dünyanın bize verdiği en büyük imkân görünmezlikti. Allah’ın ayette dikkat çekerek sorgulattığı alan, sanal dünyayla birlikte bize büyük bir fırsat olarak sunuldu. Hem kendimizin hem de eylemlerimizin görünmediği bir dünya yaratıldı. Bu sahte dünyada kimseye hissettirmeden, kimseye hesap vermeden, dilediğimiz vakitte dilediğimiz yerde dilediğimiz hallerde takılabiliyoruz. İnsanı cüretkâr eylemlerin müsebbibi haline getiren biraz da bu oldu. Yaptıklarımızın bir karşılığı olacağını düşünmeden hareket ediyoruz. Belki de tüm yaşananlar ayette olduğu gibi sadece bir sınavdı. Ayrıştıran, ortaya çıkaran bir sınav…

Düşüşümüzde tıpkı ayette ki gibi elinizin altında, hemen uzanabileceğimiz, basit bir şeyle oldu. Bizde benzer şeylerle sınandık aslında. Biz gitmedik, o ayağımıza geldi. Avucumuzun içinde bir tık ötemizde kolayca erişeceğimiz bir şeye tav olduk. Ne kadar ileri gidebileceğimizin, neler yapabileceğimizin farkında bile değildik. Çünkü henüz sınanmamıştık. Doğal olarak da kendimizi dindar zannediyorduk. İşte sunulan bu kolaylık kaç paralık imanımızın olduğunu görmek için de fırsat oldu.

Görünen o ki bu dünyanın sunduğu imkânlara yine sorgulamadan atlamaya devam edeceğiz. Çünkü fazlasıyla cazip ve kolay ulaşılır. Ama bunların yanında bu dünyaya has imkânlar var. Mesela bu yenidünyanın Allah’ı yok, dilediğini yapabiliyorsun. Allah’ı olmayan bu yenidünyada kulluk gibi bir yükümlülük de yok. Bu dünya da insanın kimliği de yok. Adı yok, yaşı yok, cinsiyeti yok, medeni hali yok. Dolayısıyla soyun sopun, anne babanın, bir ailenin, yakınların önemi de yok. Hatta bu dünyada bir toprağa, bir ülkeye de ihtiyaç yok. Bu yenidünyada sınır da yok. İnternet sınırı yok, zaman sınırı yok, mekân sınırı yok. Hiçbir sınırın olmadığı bu dünya da doğal olarak ahlak da yok, örf de yok, adap da yok, hukuk da yok. Çünkü yapılanların bedeli de yok. Bu yenidünyada birçok duygu da yok. Örneğin korku yok. Bu dünyada düşünerek hareket etmeye de gerek yok. Çok şeyi olmayan bu yenidünyanın ahireti, hesap günü de yok. Sınırların olmadığı bu yeni dünyada sadece sınırsızca dilediğini yapabilmek var.

Tabii şimdilik! Çünkü unuttuğumuz bir şey var. Bizim gerçekte iki dünyamız daha var. Her ne kadar yeni dünya bize sınırsız bir hayat sunsa da biz diğer dünyalar da sınırlı ve sınırları olan varlıklarız. Yani sınırsız kullandığımız davranışların iki dünyada da hesabı var. Unutmuş olsak da hâlâ bir yaratıcının kullarıyız. Bizim Allahımız, hesap vereceğimiz bir ahiretimiz var.

Gelelim gerçek dünyaya ve konuştuğumuz sorunlarına... Bir sabah uyandığımızda gerçek dünya böyle bir yer olmadı, insan da bir anda kötü olmadı. Sınırlı bir dünyadan sınırsız bir dünyaya düşen insan, kökten değişen bu yenidünyaya ve sunduklarına kapılıp giderken, kendini de değerleri olduğunu da unuttu. O sınırsız dünyanın içinde her şeyiyle kayboldu. Hani “İbadete niyetlenenler diğerlerinin yaptıklarından mahrum kalır” demiştik ya, sanal dünyada herkesin yapıyor oluşu inancın getirdiği sınırları da anlamsızlaştırdı. Bu kadar geniş bir dünyada her sınır abartı kaldı. Ve insan gerçek dünyada sınır altına alınamaz hale geldi. Meselenin özü bundan ibaret.

Bizim buradan çıkışımız da, kurtuluşumuz da tekrardan bir yaratıcımızın, vereceğimiz bir hesabın olduğunu hatırlayarak mümkün olacak. Ara ara düşünüyorum, Allah bu yeni dünyanın halkına unuttuklarını hatırlatacak bir peygamber gönderse, bu peygamber onları neye davet ederdi? İnanın diğerlerinin söylediklerinden farklı şeyler söylemezdi. “Onlardan kim, hangi sözden etkilenirdi?” dediğimde, aklıma yine Kuran’da diğer peygamberlere söylenenler geliyor. “Sen ancak (ilahi) uyarıyı can kulağıyla dinleyen ve görmediği halde Rahman'dan korkan kişiyi uyarabilirsin, işte böylelerine (Allah'ın) mağfiretini ve en güzel ödülü müjdele!”(36/11)

İster gerçek bir peygamber, isterse sanal dünyaya uygun avatar bir peygamber gelsin, yine görünmediği yerde erdemli olmaya davet ederdi. Ve yine “Görmediği halde rahmandan korkanlar” düzelebilir, derdi. Yani imanın ilk basamağı olan gayba imandan söz ederdi.

Girişte, “Nasıl doğrulacağız?” diye sormuş, dersi de buna cevaben işleyeceğimi söylemiştim. İster ayetler üzerinden gidelim ister tüm yaşananların şahitliğine bakarak söyleyelim, gayba iman, imana da küfre de götüren çok önemli bir basamak… Özellikle de görünmeyen adamlara dönüşen bu çağın insanları için bu iman ilkesi oldukça isabetli bir çağrıya dönüyor. Hangi dünyada olursa olsun burada hassasiyet kazananın başka bir şeye ihtiyacı kalmıyor.

En başta sorunların büyüklüğü, çözümün güçlüğü, yaşananları tanımlayacak ve düzeltecek sözler bulmanın zorluğu üzerinden yaşadığım çaresizlikten bahsetmiştim. Ayete hazırlanırken Allah’ın yüceliğine, kudretine tekrardan hayran olduğumu söyleyebilirim. Tüm sorunları tek bir duyguyu harekete geçirerek çözebilecek bir öneri sunuyor aslında. Bu kaosun içinden çıkışı sadece bir meseleye yani gayba iman ile çözümleyebiliyor. Gayba imanla gerçekten sorunların büyük kısmı halloluyor. Böylesine isabetli bir tesbiti ancak bir yaratıcı yapabilir. Kaç kişi iman eder, teslim olur, elbet orası tartışılır. Kimse iman etmese de en azından biz gayba imanı tekrardan bir iman ilkesi yaparak başlayabiliriz. Üç ayrı dünyada da yeniden iman etmeliyiz. Çünkü hangisinde olursak olalım kurtuluş bununla mümkün görünüyor.

Bu yeni iman serüvenimizde bir şeye daha ihtiyacımız olacak. Konu içinde imanımızı yoklama ve koruma kaygısına da işaret etmiştim. Gençlik dönemlerimizde imanımız bizim tek önceliğimizdi. Onu kaybetme kaygısıyla yaşar, korumak için her öneriyi dikkate alırdık. Hz. Peygamber bu konuda yol gösterici olmuştu. Onun kendini, imanını koruma çabalarını yaptığı dualarda görürdük. Evden çıkarken, eve girerken, yatarken, kalkarken, yemek yerken, su içerken aklımıza gelen her yerde bir duasını görmek mümkündü. Her anında ya şükür ya sabır ya Allah’tan destek duaları olurdu. Yürüyen Kuran olmanın yanında yürüyen duaydı da o. Biz de onu örnek alır odalarımıza, kapılara, aynalara onun dualarını asar bu şekilde ezberlemeye çalışırdık.

Sanal dünyada kaybedilenlerden biride sanırım dualarımız oldu. Oysa kendimizi ve imanımızı koruyacak dualara en çok bu dünyada ihtiyacımız var. Çünkü bu dünya dışarıda değil evimizin, avucumuzun içinde hatta en mahrem anlarımız da… Telefon ekranındaki o kaydırma sesi dışarıya açılan kapı sesi hükmünde. Artık bu dünyaya da euzu besmele çekerek girmek gerekiyor. Parmaklarımızla bu yeni dünyayı adımlarken kendimizi duasız bırakmayalım.

Peygamberin dualarında her ihtimali dikkate alan ifadeler görürüz. Hem kendi yaptıklarından, hem kendinden başkalarına dönük olanlardan hem de başkalarından kendine gelecek olan her şeyden Allah’a sığınacak ifadeler kuruyor. Bu üçlü formülle edilen dualara üçüncü dünyada fazlasıyla ihtiyacımız olacak. Peygamber diliyle ve onunkine benzer dualarla bugünkü dersimizi de sonlandırmış olalım.

“Ey Rabbim! Yoldan sapmaktan, saptırmaktan veya saptırılmaktan sana sığınıyorum. Ey Rabbim! Zelil olmaktan, zelil etmekten ve zillete düşürülmekten sana sığınıyorum. Ey Rabbim! Cahilce davranmaktan, cehalete sebep olmaktan ve cehaletle itham olmaktan sana sığınırım. Ey Rabbim! Günaha düşmekten, günaha düşürmekten ve günaha düşürülmekten sana sığınırım.”

8 Mayıs Cuma (Düzeltilmiş Ses Kaydı Dökümü).